Quản lý sàn giao dịch bất động sản chưa hiệu quả

Hình thức do cơ chế?

Sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: Bao Chương

Việc SGD mở ra ào ào đang khiến cho cuộc cạnh tranh gay gắt. Một số chủ đầu tư cũng mở sàn, nên giao dịch mất tính khách quan. Thậm chí, thông tin sàn là nơi hợp thức hoá một số giao dịch “đã rồi”, cũng khiến uy tín của SGD tụt giảm. Quy định buộc bán BĐS qua SGD, khiến nhiều công ty địa ốc phải san sẻ lợi ích kinh tế, thông tin dự án cho bên môi giới. Hơn nữa, hoạt động của công ty địa ốc cũng bị ảnh hưởng khi không nắm phần chủ động trong việc tiêu thụ sản phẩm. Đó là cái cớ khiến các công ty địa ốc “xé rào” qua việc tự lập SGD bất động sản. Trong khi đó, điều kiện để mở SGD theo chuẩn của bộ Xây dựng lại không quá phức tạp. Chi phí thành lập và hoạt động của SGD không cao, nhưng lợi ích của sàn đối với công ty địa ốc là lớn, như chủ động trong khâu tiêu thụ sản phẩm, không phải san sẻ thông tin lợi ích cho bên môi giới, đồng thời tạo ra lợi nhuận cho công ty địa ốc. Lập SGD, như vậy, đúng là một công đôi ba việc cho công ty địa ốc. Và nếu lập SGD dưới pháp nhân của công ty con, công ty địa ốc còn thoát luôn quy định “không được vừa là bên môi giới vừa là bên mua hoặc bên bán”, dù công ty địa ốc trên thực tế vẫn kiểm soát toàn bộ quá trình mua bán.

Phân loại sàn để quản, liệu có hình thức?

Theo bộ Xây dựng, sau gần hai năm thực hiện luật Kinh doanh BĐS, hiện cả nước có hơn 500 SGD BĐS đăng ký hoạt động, nhưng tỷ lệ giao dịch trên sàn rất thấp, chỉ 15 – 20%. Hầu hết các SGD BĐS chưa thực hiện công khai thông tin về BĐS đưa vào kinh doanh như quy định, không thực hiện báo cáo định kỳ… Do đó, mới đây, cục Quản lý nhà và thị trường BĐS (bộ Xây dựng) đã đề xuất việc phân loại sàn để quản lý, đồng thời, đoàn thanh tra liên ngành đang thanh tra một số SGD BĐS tại Hà Nội và TP.HCM, tập trung chủ yếu vào những sàn thuộc quản lý của các tập đoàn, tổng công ty, công ty đang thực hiện dự án xây dựng đô thị mới.

Dự kiến, trong quý 4/2010, thông tư phân hạng SGD BĐS sẽ được bộ Xây dựng soạn xong. Theo đó, sàn sẽ được phân hạng 1, 2 và 3 tuỳ theo quy mô, tình hình hoạt động. Thông tư đề ra những quy định hình thức, định lượng xử phạt đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về thành lập và hoạt động của SGD, thậm chí cả những trường hợp bị tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có thời hạn, hoặc vô thời hạn.

Vấn đề đặt ra là việc xếp hạng có nhiều ý nghĩa không khi các sàn không theo được hạng lại vẫn được phép hoạt động, nếu đảm bảo các tiêu chuẩn như trong luật đề ra và các tiêu chuẩn đã đăng ký. Thời gian qua, việc các sàn hoạt động chưa có hiệu quả, lượng giao dịch thấp, một phần là do chưa được hỗ trợ của các hiệp hội, cơ quan quản lý nhà nước về thị trường BĐS, đồng thời mạng SGD của cơ quan quản lý cũng chưa hỗ trợ thông tin về thị trường cho các sàn thành viên.

Để nâng “chất” của các sàn, nên chăng, bộ Xây dựng cần hỗ trợ, giúp đỡ các sàn hoạt động hiệu quả, đi vào chiều sâu, hơn là dựng lên các bộ tiêu chí để xếp hạng 1, 2, 3 rồi bỏ đó. Bởi vì, nếu chỉ phân loại sàn giao dịch bằng các bộ tiêu chí sẽ không đủ, mà còn có thể sa đà vào chuyện phân loại hình thức nhằm đánh bóng tên tuổi, dễ phát sinh tiêu cực. Bộ Xây dựng cần siết chặt việc cấp phép thành lập sàn, không nên cho lập sàn tràn lan như hiện nay, để rồi chạy theo quản sàn, tất nhiên, sẽ khó đạt hiệu quả.

bài và ảnh: Bảo Chương(Theo bao SGTT)